شدن آن ولكن قبل از آن مشكل است ( مسألة 11 ) چيزهائيكه بعض أوقات آن را مىخورند يا أهل بعض بلاد مىخورند نه ديگران سجده بر انه جايز نيست در هيچ جا ( مسألة 12 ) جايز است سجده بر كلهاى غير مأكول ( مسألة 13 ) سجده بر ميوه پيش از رسيدن آن جايز نيست ( مسألة 14 ) سجده بر ميوه غير مأكول مثل حنظل جايز است ( مسألة 15 ) باكى نيست سجده بر تنباكو ( مسألة 16 ) جايز نيست سجده بر آنچه بر روى آب مىرويد ( مسألة 17 ) سجده بر قبقاب وكفش چوبى كه پوشيدن انها متعارف نيست جايز است على اشكال وهم چنين لباسيكه از سعف بافته مىشود ( مسألة 18 ) أحوط ترك سجده بر قنب است ( مسألة 19 ) سجده بر پنبه جايز نيست وبر چوب وبرگ آن ضرر ندارد ( مسألة 20 ) باكي نيست بسجده كردن بر دسته شمشير وخنجر اگر از چوب باشد زيرا كه از ملابس متعارفه نيست ( مسألة 21 ) جايز است سجده بر پوست خر بوزه وهندوانه وأنار بعد از جدا شدن از مغز على اشكال ولكن بر پوست خيار وسيب وأمثال آن جايز نيست ( مسألة 22 ) جايز است سجده بر كاغذ اگر چه از پنبه يا پشم يا ابريشم وحرير درست كرده باشند وقدري اهك داشته باشد چه سفيد باشد يا سرخ يا زرد يا أبى يا بر آن نوشته باشند اگر مركب آن جرم دار نباشد كه بر جرم آن نتوان سجود نمود مثل مركبي كه از دوده ونحو آن ساخته باشند چنانكه باكي نيست بسجده بر بادزن رنگ كرده بدون جرم ( مسألة 23 ) اگر چيزيكه صحيح باشد سجده بر آن نداشته باشد از زمين ونبات آن وكاغذ ياداشته باشد ولكن فرض شود كه بسبب گرما يا سرما يا تقيه يا غير آن متمكن از سجده بر آن نباشد سجده كند بر پيراهن خود كه از پنبه يا كتان باشد واگر آن هم نباشد سجده كند بر معادن يا پشت دست خود وأحوط تقديم أول است ( مسألة 24 ) معتبر است در آنچه بر آن سجده مىكند چيزى باشد كه جبهه بر آن قرار گيرد پس سجده بر كل وخاك نرم كه پيشانى بر آن قرار نگيرد صحيح نيست بخلاف انكه قرار گيرد كه ضرر ندارد ولى اگر از كل يا خاك چيزى بر پيشانى بچسبد براي سجده بعد بايد آن را ازاله كند واگر متمكن نباشد مگر از كلى كه پيشانى بر آن قرار نمىگيرد بايد پيشانى خود را بر آن گذارد وسنگينى خود را بر آن نيندازد ( مسألة 25 ) هر گاه در زمينى باشد كه تمام أطراف آن كل باشد كه در حال نشستن براي سجود وتشهد بدن ولباس أو كل الود شود جايز است بر أو نماز بايماء بخواند بانكه عوض